مجله کلیک, محصولات بهداشتی

پارابن چیست؟ با کاربرد ها و مضرات این ماده آشنا شوید.

پارابن ها (مخفف کلمه para Hydroxybenzoic Acid) یکی از پراستفاده ترین دسته بندی های نگهدارنده ها هستند که این روزها مورد استفاده قرار می گیرند. نگهدارنده ها یا پرزرواتیوها (Preservatives) به موادی اطلاق می­شود که جهت محافظت از آلودگی میکروبی یک محصول غذایی یا دارویی در دوره نگهداری محصول و در هنگام مصرف، در فرمولاسیون آن محصول استفاده میگردد.
پارابن ها حدود 85 سال پیش معرفی شدند و به سرعت تبدیل به یکی از پر استفاده ترین نگه دارنده ها شدند. از دیدگاه شیمیایی ، پارابن ها جزو خانواده های استرهای آلکیل پاراهیدروکسی بنزوئیک اسید هستند و در این دسته بندی 4 استر مهم وجود دارد :

  • متیل پارابن­
  • اتیل پارابن
  • پروپیل پارابن
  • بنزیل پارابن

از دهه 1950 از پارابن ها برای مبارزه با رشد باکتری ها و افزایش ماندگاری محصولات استفاده می شد. انتخاب نوع پارابن استفاده شده در یک محصول به عوامل زیادی بستگی دارد. طبق آمار های اعلام شده این ماده در 85 درصد از محصولات آرایشی و بهداشتی مورد استفاده قرار می گیرد. علت این گستردگی مصرف، قیمت کم و موثر بودن آن است و طولانی بودن تاریخچه مصرف به نوعی تایید کننده ایمن بودن پارابن است. اما در سال‌های اخیر نگرانی‌هایی درباره استفاده از این ماده و تاثیر آن روی بدن شکل گرفته است که باعث شده تولید کننده‌های مختلفی درجهان به تولید محصولات فاقد پارابن روی آورند.

هرچه طول زنجیره پارابن ها طولانی تر باشد ، نفوذپذیری آن به پوست نیز بیشتر خواهد بود. پارابن­ها در انواع محصولات آرایشی و بهداشتی مثل شامپوها، مرطوب کننده­ ها، ژل­های شستشو ، خمیردندان­ها، محصولات زیبایی و همچنین در انواع محصولات دارویی موضعی و تزریقی و انواع غذاها به کار می­روند ؛ به طوری که در گفته می­شود پارابن­ها در بیش از ۹۰ درصد محصولات آرایشی و بهداشتی وجود دارند. در مطالعه­ ای که در ایالات متحده آمریکا صورت گرفته میزان تماس هر فرد با پارابن­ها در هر روز ۷۶ میلی گرم است که ۵۰ میلی گرم آن مربوط به محصولات آرایشی بهداشتی، ۲۵ میلی گرم داروها و ۱ میلی گرم مربوط به مواد غذایی است.

سابق بر این تصور بر این بود که تصور می شد پارابن های عبور کرده از پوست و جذب شده ، از طریق خون و مایعات میان بافتی جذب می شود نهایت از طریق  کربوکسی استرازهای متابولیزه و از طریق ادرار دفع می شود. اما مطالعات جدید نشان می دهند که مقداری از این پارابن های جذب شده در بدن باقی می مانند.

در مطالعاتی که در دهه ۱۹۹۰ انجام شد مشخص شد پارابن‌ها نقش زنواستروژن را در بدن ایفا می‌کنند؛ یعنی فاکتورهایی که مشابه استروژن در بدن عمل می‌کنند. این به هم ریختگی در میزان هورمون استروژن با ایجاد سرطان سینه مرتبط است. در تحقیقی که در سال ۲۰۰۴ توسط فیلیپا داربر محقق سرطان در بریتانیا صورت گرفت در بافت غدد سرطانی سینه وجود ماده پارابن تایید شد. به همین دلیل کارشناسان پزشکی در کشورهای مختلف توصیه کردند که باید میزان این ماده در محصولات بهداشتی و آرایشی محدود شود چون مشخص شده است که این ماده می‌تواند به مرور زمان در بدن انباشته شود و همین مساله ممکن است باعث بروز مشکلاتی در بدن شود و سلامتی انسان به خطر بیفتد.

از طرفی گزارش های متعددی از واکنش­های حساسیتی فوری نوع ۱ مثل کهیر و واکنش­های حساسیتی تاخیری نوع ۴ مثل درماتیت تماسی با کاربرد فرآورده حاوی پارابن روی پوست­های بسیار حساس و آسیب دیده منتشر شده است.

احتیاط در مصرف محصولات دارای پارابن

حتما شما نیز مانند بقیه افراد در مورد سلامتی خود حساس هستید! اگرچه گفته می‌شود مقدار پارابنی که امروزه در محصولات آرایشی و بهداشتی به کار می‌رود ناچیز است، اما لازم است که در مصرف این محصولات احتیاط و دقت کافی داشته باشید. به طور مثال برای محصولاتی که به مقدار زیاد روی پوست و بدن به کار می‌روند مثل لوسیون بدن یا .شامپو بهتر است که از انواع فاقد پارابن استفاده کنید.
خوشبختانه برندها و محصولات متعددی در بازار وجود دارند که از فرمول‌های فاقد پارابن استفاده می‌کنند و بهتر است قبل از خرید محصولات آرایشی و بهداشتی حتما برچسب روی محصول و ترکیبات شیمیایی به کار رفته در آن را به دقت بررسی کنید تا انتخاب درستی داشته باشید. اگر احتیاط و دقت زیادی در انتخاب محصولات آرایشی و بهداشتی خود دارید بهتر است از محصولات ارگانیک واقعی که از مواد طبیعی تهیه می‌شوند و فاقد نگهدارنده‌ها هستند استفاده کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *